A Xanela aborda
o dia das letras galegas adicado a
Xela Arias .O 17 de maio é a
festa da lingua galega, unha celebración institucionalizada en 1963 pola Real
Academia Galega (RAG) para honrar un autor ou autora polo seu labor de defensa
e promocion do idioma e cultura de noso.
Neste 2021, a RAG, tomou o acordo de lle render
tributo e dedicarlle o Día das Letras Galegas a Xela Arias Castaño (Sarria,
1962 - Vigo, 2003), “unha voz singular da xeración que anovou nos anos 80 a
poesía en temas, estilo e forma” da que a institución subliña “o seu labor
pioneiro na tradución ao galego de clásicos universais e como editora”.
Celebramos, pois, unha das voces máis destacadas da poesía galega contemporánea,
autora dunha escrita singular, transgresora, sincera e comprometida.
Homenaxeamos unha muller, a quinta anfitrioa do Día das Letras Galegas nos 58
anos desta celebración, despois de Rosalía de Castro (1963), Francisca Herrera
Garrido (1987), María Mariño (2007) e María Victoria Moreno (2018).
A traxectoria de Xela Arias bebe directamente do
devir cultural galego dos anos 80 e 90, como poeta, como tradutora, como activista
social, como profesional no ámbito da edición. A cidade de Vigo acóllea desde
os sete anos e é testemuña das primeiras publicacións en xornais e revistas, da
súa participación en recitáis poéticos e do seu activismo cultural. Alí
traballa en Edicións Xerais de Galicia, licénciase nas filoloxías Hispánica e
Galego-Portuguesa e exerce a docencia en distintos institutos da comarca. Morre
subitamente 2003 ocasionando unha fonda conmoción no mundo cultural, que lle
redendeu numerosas homenaxes, como a organizada na Cidade Olívica pola Asociación
Galega de Editores (AGE), a Asociación de Tradutores Galegos (ATG) e a Asociación
de Escritores en Lingua Galega (AELG).
Como poeta, anticipou nos anos oitenta moitos
temas e características formais da lírica galega da década seguinte. Atreveuse
a explorar o diálogo entre a poesía e a fotografía ou a música e procurou novos
espazos para elas en recitais, festivais e outras intervencións. A súa é unha
poesía urbana, que rompe formalmente co código poético, cunha dimensión social
e precursora da escritura de xénero.
Recordamos a sua frase: "Nos decidimos que
facemos coas nosas vidas, ainda que moitas veces pensamos que non.
Fucas que participan en directo: Chelo Carballal Balsa, Ana Belén López Verez, Eva
Tizon Bouza
Audios : Diversos
audios relativos a
Xela Arias. .
A música que
escoitamos: A sintonía do programa: La
Vita E Bella, (Nicola Piova) ; Intempériateme
( A Banda da Loba)
